Aktualności

20/04/2017
Niedozwolone postanowienia umowne

Codzienne życie człowieka przepełnione jest zawieraniem umów, o czym zazwyczaj nawet nie zdaje sobie on sprawy. Każda kolejna wizyta w sklepie, która zakończyła się pomyślnie, jest sytuacją zawarcia przez nas umowy z przedsiębiorcą. Czasami przychodzi nam stanąć po drugiej stronie, gdy nadszedł czas sprzedaży ukochanego samochodu czy telefonu, najczęściej w celu zakupienia nowszego modelu. Chodzimy do kina, odwiedzamy restauracje, spacerujemy po zoo, zaciągamy kredyty, szukamy nowego mieszkania, zamawiamy na allegro ten niesamowity samosprzątający odkurzacz, jeździmy gokartami, skaczemy na bungee, pływamy z delfinami i spędzamy nasze życie najlepiej jak umiemy. A przynajmniej staramy się, żeby tak było. Na tym przecież tak naprawdę polega życie. Przechodząc więc do meritum – egzystencja człowieka w pewnym sensie oparta jest na zawieraniu umów, na które, jak mogłoby nam się do tej pory wydawać, nie mamy żadnego wpływu.

W dużym stopniu jest to zgodne z prawdą, gdyż przedsiębiorcy sami dbają o to, aby taka umowa była już przygotowana, gdy najdzie nas ochota skorzystać z ich usług. Korzystają oni z wzorców umownych. Jest to z całą pewnością niezwykle praktyczne i wygodne rozwiązanie, zarówno dla nas, jak i dla drugiej strony. Czasami jednak zgadzamy się na wszystko, co zostanie nam przedłożone, nie starając się nawet dowiedzieć, czy jest to zgodne z prawem. Zakładamy, że autorytet Kowalskiego, który tym razem akurat jest przedsiębiorcą, zdaje się być na tyle godnym źródłem wiedzy o prawach konsumenta, że bezgranicznie ufamy mu i decydujemy się na każdą klauzulę umowną, nawet w momencie, gdy teoretycznie wyłącza ona odpowiedzialność Kowalskiego- przedsiębiorcy za narażenie naszego życia lub zdrowia. Na szczęście prawo dba o nas lepiej niż zazwyczaj nam się wydaje.

  • "Wraz z zwracanym towarem należy przesłać oryginał dowodu zakupu."
  • "Reklamacji nie podlegają uszkodzenia mechaniczne, uszkodzenia na skutek niewłaściwego użytkowania lub konserwowania oraz naturalnego zużycia."
  • "Przed podpisaniem odbioru paczki, koniecznie sprawdź w obecności kuriera, czy zawartość paczki nie została naruszona. Jeżeli jej stan budzi Twoje wątpliwości spisz protokół szkody. Jest to jedyna podstawa do złożenia reklamacji."
  • "Dokładamy najwyższych starań, aby fotografie oraz opisy oferowanych towarów odpowiadały rzeczywistości w najwyższym możliwym stopniu. Nie możemy jednak wykluczyć pomyłek, które nie mogą stanowić podstawy do wysuwania jakichkolwiek roszczeń pod adresem firmy X”
  • "Umowa dotycząca członkowstwa w Klubie zostaje zawarta na czas określony 12 miesięcy. Z dniem następującym po ostatnim dniu ww. okresu obowiązywania Umowy, Umowa ta ulega przedłużeniu na okres kolejnych 12 miesięcy, chyba że Członek Klubu nie później niż na 90 dni przed upływem okresu obowiązywania Umowy, wyśle listem poleconym drugiej Stronie Umowy oświadczenie o braku woli kontynuowania Umowy. W przypadku gdy Umowa przedłuży się, zgodnie z postanowieniami zdania poprzedniego, do przedłużenia Umowy na kolejne okresy 12 miesięczne, będą mieć zastosowanie zasady wskazane w zdaniu poprzednim."
  • "Biuro może odmówić zabrania na pokład samolotu/autobusu osób nietrzeźwych"
  • "Organizator nie odpowiada za utratę mienia uczestników na skutek zguby, zniszczenia lub kradzieży"
  • "Szkoła zastrzega sobie prawo do wykorzystania materiałów filmowych i zdjęć wykonanych podczas zajęć tanecznych, turniejów, pokazów itp. do celów promocyjnych i informatycznych"
  • "Organizatorzy zastrzegają sobie prawo do (...) odwołania Konkursu bez podania przyczyny (...)"
  • "Przedmioty pozostawione w autobusie po zakończeniu podróży nie są objęte ochroną i odpowiedzialnością przewoźnika"
  • "Przy zapisie dziecka do przedszkola pobierana jest jednorazowa bezzwrotna opłata w wysokości 400 zł. - wpisowe"
  • "Towar zakupiony w Wyprzedaży i Promocji nie podlega zwrotom."
  • "Organizator nie ponosi odpowiedzialności za zguby i straty majątkowe poniesione w trakcie trwania zajęć oraz za ewentualne wypadki i uszkodzenia zdrowia Uczestnika"
  • „X nie ponosi odpowiedzialności za rzeczy pozostawione na terenie szkoły”

 

Są to tylko nieliczne przykłady niedozwolonych klauzul umownych, które możemy znaleźć w specjalnym rejestrze Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Mam całkowitą pewność, że każdy z nas spotkał się z takimi postanowieniami w różnych regulaminach i umowach niejednokrotnie. Ponadto spotyka się cały czas, na każdym kroku, niemal w każdej sferze swojego życia.  Jednak mamy prawo, a jest ono zawarte w Kodeksie Cywilnym Art. 3851 § 1 „Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne)(…)”, aby ubiegać się o poszanowanie naszych dóbr osobistych i materialnych w wypadku, kiedy ktoś ich nie respektuje i bezkarnie wyłącza swoją odpowiedzialność za wyrządzoną nam szkodę.

Pamiętajmy więc od dzisiaj, że jako konsumenci możemy uczestniczyć w tworzeniu wszelkich zobowiązań, które nas dotyczą. Możemy również pozwać tego, kto działa sprzecznie z dobrymi obyczajami i rażąco narusza nasze interesy, załączając niedozwolone klauzule umowne. Przedsiębiorcy jednak również powinni zaczerpnąć tutaj cenna wiedzę, że niestety, ale ich również obejmują pewne ograniczenia i w takich sytuacjach warto zgłosić się do prawnika, który pomoże stworzyć w pełni zgodny z prawem regulamin bądź wzorzec umowy, aby uniknąć przykrych konsekwencji swojej niewiedzy.
Autor: Dagmara Adamiak